Eén “gewone” virale infectie is al genoeg en ineens moet alles wachten – werk, hobby’s én die lang geplande vakantie. Natuurlijk kunnen we de symptomen verlichten. Maar de duur van de ziekte of hoe snel we weer helemaal fit zijn, kunnen we meestal niet echt versnellen. Daarom is het zinvoller om ons op preventie te richten. Maar wat werkt nu écht?
Wat is immuniteit?
Het immuunsysteem is een netwerk van cellen, weefsels en organen dat het lichaam beschermt tegen infecties, lichaamsvreemde stoffen en ontregelde eigen cellen. De strijd tegen deze indringers speelt zich daarbij op twee fronten af:
-
Natuurlijke barrières en aangeboren immuniteit
De huid en slijmvliezen functioneren als “beveiligers” die proberen mogelijke problemen helemaal niet binnen te laten. Dringt er toch iets door, dan gaat het algemene alarm af – de aangeboren immuniteit reageert wel snel, maar kan haar afweerreactie niet zo nauwkeurig richten.
-
Verworven (adaptieve) immuniteit
Na een paar dagen van vergeefse strijd kiest het lichaam voor een reserveplan B dat beter gericht is. Er worden “gekwalificeerdere” antistoffen aangemaakt – én ook een geheugenspoor, zodat alles de volgende keer sneller verloopt.
Paradoxaal genoeg kan ook een te overgevoelig immuunsysteem schade aanrichten, doordat het reageert met een onevenredig sterke ontsteking. Ons doel op de lange termijn zou daarom niet moeten zijn om het voortdurend te stimuleren en “op te jagen” tot het maximum, maar om de natuurlijke, dus passende werking ervan te ondersteunen.
De inspanning om tot algemene balans te komen begint daarbij altijd het best met het opbouwen van de basispijlers van een gezonde leefstijl.
Leefstijl als sterke basis voor de immuniteit
Onze weerstand is gevoelig voor allerlei externe en interne factoren. Gebrek aan slaap, stress, ongezonde voeding of een zittende leefstijl – het kan de werking ervan allemaal verzwakken.
1. Slaap en herstel
Goede slaap is een van de krachtigste immunoregulerende factoren. Tijdens de slaap vindt herstel van immuuncellen plaats en hun communicatie met andere lichaamssystemen. Slaaptekort kan de immuunrespons verslechteren en de vatbaarheid voor infecties verhogen.
Ook chronische stress ondermijnt de immuniteit. Studies laten zien dat mensen met meer stress vaker vatbaar zijn voor infecties van de bovenste luchtwegen. Onder constante druk slapen we bovendien slechter en bewegen we minder. Tegelijk hebben we vaker de neiging om chaotisch en ongezond te eten, of troost te zoeken in een glas wijn of een pakje sigaretten. Zo stapelt de belasting voor het lichaam zich op.
2. Beweging en fysieke activiteit
Matig intensieve fysieke activiteit wordt vaak in verband gebracht met een betere immuunrespons en een lagere frequentie van infecties, dan wanneer we de hele dag zitten.
Maar let op. Extreem intensieve training kan de immuunfunctie juist tijdelijk onderdrukken – studies suggereren dat het lichaam er uren tot een dag over doet om na zware inspanning weer te normaliseren. Wees na intensief sporten daarom extra voorzichtig met uzelf.
3. Evenwichtige voeding
Naast beweging is ook optimale voeding meer dan wenselijk – het blijkt namelijk dat deze combinatie immuuncellen beter ondersteunt dan één geïsoleerde strategie alleen.
De immuniteit vaart wel bij voeding rijk aan micronutriënten, antioxidanten en hoogwaardige eiwitten. Daarom zou ons dagelijkse voedingspatroon het volgende moeten bevatten:
- minstens 600 g groenten en fruit in zoveel mogelijk kleuren,
- voldoende eiwitten (uit vlees, eieren, peulvruchten),
- gezonde vetten (bijvoorbeeld olijfolie, noten).
Daarentegen is het verstandig om junkfood en ultrabewerkte voeding te vermijden. Ze schaden het darmmicrobioom, dat direct samenhangt met de immuniteit. Ze kunnen ook laaggradige chronische ontsteking in het lichaam verhogen, wat het immuunsysteem op de lange termijn belast (en het – figuurlijk gezegd – capaciteit ontneemt om andere uitdagingen aan te gaan).
Ook tekorten aan specifieke voedingsstoffen worden in verband gebracht met een hogere vatbaarheid voor infecties. Het is echter verstandig om die via laboratoriumtesten te laten controleren, of op zijn minst te kiezen voor veilige “preventieve” stoffen waarvan een eventueel overschot door het lichaam op natuurlijke wijze wordt uitgescheiden.
Concrete voedingsstoffen en botanische stoffen met wetenschappelijke onderbouwing
-
Vitamine D
Vitamine D speelt niet alleen een rol in het calciummetabolisme, maar ook in de functie van immuuncellen (T- en B-lymfocyten) en in regulerende signalen van het immuunsysteem. Een tekort aan vitamine D wordt daarom in verband gebracht met vaker voorkomende infecties van de bovenste luchtwegen en een verzwakte immuunrespons.
Een tekort aan vitamine D is in onze regio door gebrek aan zonlicht en een lage consumptie van vette vis in feite eerder regel dan uitzondering. Suppletie is daarom, vooral in de winterperiode, bijna onmisbaar.
-
Vitamine C
Vitamine C is een antioxidant die nodig is voor de goede werking van witte bloedcellen. Het draagt bij aan de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress en een normale immuunrespons. Onderzoek suggereert bovendien dat het de duur van een verkoudheid licht kan verkorten. Naast citrusvruchten komt het volop voor in bijvoorbeeld paprika, rozenbottels en tuinkers.
-
Zink
Zink is essentieel voor de ontwikkeling en werking van immuuncellen. Een zinktekort wordt in verband gebracht met een verzwakte weerstand en een hogere frequentie van infecties. Het komt voor in rood vlees, orgaanvlees en bijvoorbeeld pompoenpitten.
TIP: Als u besluit zink aan te vullen, zijn organische vormen zoals zinkbisglycinaat vaak beter opneembaar en milder voor het spijsverteringsstelsel.
-
Bèta-glucanen
Bèta-glucanen zijn natuurlijke polysachariden die de activiteit van sommige onderdelen van de aangeboren immuniteit kunnen ondersteunen, zoals macrofagen en NK-cellen. Populaire bronnen zijn gist of medicinale paddenstoelen, zoals reishi, shiitake en oesterzwam.
-
Echinacea purpurea
Polysachariden en andere bioactieve bestanddelen uit echinacea kunnen immuuncellen en cytokinen moduleren. Sommige klinische studies suggereren een afname van het voorkomen en de duur van verkoudheid bij regelmatig gebruik van echinacea-extracten.
Waar voeding niet volstaat, kunnen supplementen helpen
Als uw voedingspatroon niet in de actuele behoeften van uw lichaam voorziet, overweeg dan gerichte suppletie met wetenschappelijk onderbouwde voedingsstoffen.
ShieldPro combineert stoffen die in de context van immuniteit het vaakst worden onderzocht – echinacea, bèta-glucanen, zink en vitamines C en D3 – in goed opneembare vormen. Zo kan het dienen als een praktische ondersteuning in periodes van hogere belasting of seizoensgebonden risico op infecties.
Voedingssupplement voor langdurige ondersteuning van het immuunsysteem en dagelijkse ondersteuning van de natuurlijke afweer, 60 capsules
Wat kunt u hieruit meenemen?
Een magische pil die u een ondoordringbare immuniteit geeft, bestaat waarschijnlijk niet – en eigenlijk zou dat ook niet wenselijk zijn. In plaats van hardnekkig “de immuniteit te versterken”, waartoe reclames en lifestylemagazines ons aansporen, is het beter om ons te richten op het ondersteunen van de normale werking van het immuunsysteem, en wel via voeding en leefstijl.
Belangrijker dan losse voedingsstoffen blijft daarbij de algehele balans, waaraan voldoende slaap, het beperken van chronische stress, beweging en een gevarieerd voedingspatroon bijdragen.
Bronnen:
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8531728/
- https://www.researchgate.net/publication/335239370_Diet_and_Immune_Function
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20716708/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20842027/
Delen:
Beweging en een lang leven: hoe kun je bewegen om meer energie te hebben?
Verborgen bron van energie en vitaliteit: hoe zorg je goed voor je mitochondriën?